Doujin
Doujin (同人), Japoncada aynı ilgi alanlarını paylaşan kişiler anlamına gelir. Manga ve anime kültüründe ise bağımsız, amatör veya profesyonel sanatçıların kendi imkanlarıyla ürettiği eserlere ve bu eserleri üreten gruplara (circle) verilen genel addır. Bu grupların çıkardığı yayınlara ise doujinshi denir.
Doujin Nedir? Sadece Bir "Fanart" Meselesi mi?
Japon popüler kültürünün belkemiğini oluşturan doujin kavramı, sanılanın aksine sadece popüler animelerin hayran çizimlerinden (fanart) ibaret değildir. Kendi orijinal hikayelerini, müziklerini (doujin music) ve hatta video oyunlarını (doujin soft) üreten bağımsız sanatçıların oluşturduğu devasa bir bağımsız yayıncılık ekosistemidir.
Otaku kültürüne yeni adım atanların en sık karıştırdığı nokta ise terimlerin kendisidir.
Doujin ve Doujinshi Arasındaki Fark
- Doujin: Aynı hobiye gönül vermiş kişileri veya genel olarak bağımsız üretim kültürünü ifade eder.
- Doujin Circle (サークル): Bu sanatçıların oluşturduğu yazar/çizer gruplarıdır. (Ç.N.: Tek kişilik dev kadrolar da bir "circle" sayılabilir!)
- Doujinshi (同人誌): Bu grupların kendi bütçeleriyle matbaada bastırdığı veya dijital olarak yayınladığı bağımsız mangalar, dergiler ve romanlardır.
Doujin Kültürünün Kalbi: Comiket (Comic Market)
Eskiden doujin grupları eserlerini posta yoluyla veya elden kataloglar göndererek dağıtırdı. Ancak günümüzde bu işin zirvesi, Tokyo'da yılda iki kez düzenlenen ve yüz binlerce otakuyu bir araya getiren Comiket (Comic Market) etkinlikleridir. Japonya'nın en yetenekli çizerleri, aylar süren emeklerini bu etkinlikte doğrudan okuyucularla buluşturur.
Posta Kataloglarından Dijital Çağa: Doujin Eserler Nasıl Dağıtılır?
"Postayla katalog istemek" artık 90'ların nostaljik animelerinde kalan bir detaydır. Günümüzde bir doujin eserine ulaşmak tek tık uzağınızdadır. Çizerler eserlerini fiziksel olarak Toranoana ve Melonbooks gibi dev mağazalara verirken; dijital kopyalarını ise DLsite, Booth ve Pixiv gibi global platformlar üzerinden tüm dünyaya satarlar.
Doujin Dünyasından Çıkıp Efsane Olanlar
Doujin gruplarının çoğu amatör ruhla kurulup kısa sürede dağılsa da, bazıları bu diyardan çıkıp tüm dünyayı fethetmiştir.
- CLAMP: Cardcaptor Sakura ve Code Geass (karakter tasarımı) gibi efsaneleri ortaya çıkaran bu ekip, işe bir doujin circle olarak başlamıştır.
- Type-Moon: Günümüzde milyar dolarlık bir marka olan Fate/stay night serisinin temelleri, bir doujin oyunu (Tsukihime) ile atılmıştır.