Ukiyo-e: Revizyonlar arasındaki fark

Değişiklik özeti yok
 
Değişiklik özeti yok
 
(Aynı kullanıcının aradaki diğer 6 değişikliği gösterilmiyor)
1. satır: 1. satır:
Uçuşan dünya resimleri.
== Ukiyo-e Nedir? (Özet Tanım) ==
'''Ukiyo-e''', Japonya'nın Edo döneminde (1603-1867) ortaya çıkan, genellikle tahta blok baskı (woodblock) tekniğiyle üretilen geleneksel bir resim sanatıdır. "Uçuşan dünyanın resimleri" anlamına gelen bu sanat; geyşaları, kabuki aktörlerini ve manzaraları resmederek günümüz manga ve anime kültürünün görsel temellerini atmıştır.


Edo dönemi Japonya’sındaki yaşamı betimleyen resimlerdir. “Uçuşan dünya”, aslında yaşamın faniliğini hatırlatmak için kullanılan bir terimdir. Fakat sonraları bu terim hazcı yaşamı ve anlık zevkleri tanımlamaya başlamıştır.
== Etimoloji: "Uçuşan Dünya"nın Anlam Evrimi ==
"Ukiyo" kelimesi aslında Budist kökenli bir terimdir ve başlangıçta "kederli, fani ve geçici dünya" anlamına gelerek hayatın boşluğunu vurgulamak için kullanılırdı.  


Moronobu Hishikawa ilk ukiyo-e’yi 1670’de tahta kalıpla tek renk baskıyı bulduktan sonra yapmıştır. (Moronobu ayrıca ürettiği 150 resimli kitapla da bilinir.) Basım yöntemlerinin daha da gelişmesiyle bu tür baskılar 18. yüzyılın ortalarında çok popüler hale gelmiştir. Fakat pazar doydukça kalite düşmüştür.  
Ancak barışçıl '''Edo dönemi'''nde Japonya'nın ekonomik olarak kalkınmasıyla birlikte kelimenin anlamı tamamen değişti. Şehirleşen halkın (chounin) tiyatrolarda, çay evlerinde ve eğlence bölgelerinde (Yoshiwara) geçirdiği hazcı yaşamı, modayı ve anlık zevkleri tanımlayan "Uçuşan (Yüzen) Dünya" anlamına kavuştu. Ukiyo-e ise, bu eğlenceli ve geçici popüler kültürün kağıda dökülmüş haliydi.


19. yüzyılda Katsushika Hokusai ve Ando Hiroshige; canlı ve değişken yaklaşımlarıyla ukiyo-e sektörünü tekrar canlandırdılar. Meiji döneminde ara sıra Avrupa’ya gönderilen malların kaplama kağıdının üzerinde de olan ukiyo-e, Manet, Degas ve Van Gogh gibi empresyonistlerin dikkatini çekmiştir.
== Tarihçe ve Gelişim: Edo Döneminin Pop Kültürü ==


Günümüzde ukiyo-e, Japonyadan çok Batıda beğenilmektedir. Ancak Muro Suehiro gibi bazı [[manga]] sanatçıları çalışmalarında güçlü bir ukiyo-e duyarlılığı sergilerler. Birçok anaakım mangada ukiyo-e özellikleri görülebilir, ancak bu doğrudan etkilenmeden çok kültürel yayılmadan kaynaklanır.
=== Hishikawa Moronobu ve İlk Bağımsız Baskılar ===
Sanılanın aksine tahta kalıpla baskı tekniği Japonya'da icat edilmemiştir; aslında zaten yüzyıllardır Budist metinlerin çoğaltılmasında kullanılıyordu. Ancak 1670'lerde usta '''Hishikawa Moronobu''', bu tekniği kitap sayfalarının arasından çıkarıp tek yapraklı, bağımsız ve tek renkli sanat eserleri (''ichimai-e'') olarak satmaya başladı. Moronobu'nun bu hamlesi, Ukiyo-e'yi sıradan halkın bile satın alabileceği bir "popüler kültür" ürününe dönüştürdü.
 
=== Renk Devrimi ve Manzara Ustaları ===
18. yüzyılın ortalarında '''Suzuki Harunobu''''nun çok renkli baskı tekniğini (''Nishiki-e'') geliştirmesiyle Ukiyo-e altın çağını yaşadı. Ancak zamanla pazar doyuma ulaştı ve kalite düşüşe geçti.
 
19. yüzyıla gelindiğinde ise iki efsanevi isim, '''Katsushika Hokusai''' ve '''Ando Hiroshige''', odağı insan figürlerinden doğa manzaralarına kaydırarak sektörü yeniden canlandırdı. Hokusai'nin dünyaca ünlü eseri ''Büyük Kanagawa Dalgası'' (The Great Wave off Kanagawa), bu dönemin en ikonik ürünüdür.
 
== Batı Sanatına Etkisi: Japonizm Akımı ==
Meiji döneminde (19. yy sonu) Japonya dışa açıldığında, Japonlar Ukiyo-e baskılarını "ucuz ve sıradan" şeyler olarak görüyor, Avrupa'ya ihraç ettikleri seramiklerin kırılmasını önlemek için onları '''ambalaj kağıdı''' olarak kullanıyorlardı!
 
Ancak Avrupa'ya ulaşan bu buruşuk ambalaj kağıtları, Batı sanat dünyasında bir deprem etkisi oluşturdu. Ukiyo-e'nin perspektif kurallarını yıkan düz renkleri ve net çizgileri; '''Vincent Van Gogh''', '''Claude Monet''' ve '''Edgar Degas''' gibi empresyonist ressamları büyüledi. Batı'da Japon sanatına duyulan bu devasa hayranlığa '''Japonizm (Japonisme)''' adı verildi.
 
== Manga Kültürü ve Ukiyo-e Bağlantısı ==
Günümüzde Ukiyo-e eserleri Japonya'da paha biçilemez ulusal hazineler olarak korunmaktadır. Modern manga sanatının kökleri de doğrudan Ukiyo-e'ye dayanır. Mangalardaki net dış çizgiler (lineart), abartılı yüz ifadeleri ve hareket çizgileri, Ukiyo-e ustalarının yüzlerce yıl önce kullandığı tekniklerin modern bir evrimidir.
 
Çoğu ana akım mangada bu etki kültürel bir miras olarak dolaylı yoldan görülse de, bazı '''mangakalar''' bu sanatı doğrudan eserlerine yansıtır.
''Çevirmenin Notu: Özellikle ero-guro (erotik-grotesk) mangalarının efsanevi çizeri '''Suehiro Maruo''', çalışmalarında Ukiyo-e'nin ve Taisho döneminin o karanlık, estetik ve rahatsız edici duyarlılığını kusursuz bir şekilde kullanan en büyük modern ustalardan biridir.''
 
[[Kategori:Manga sözlüğü]]
"https://www.argoca.com/Ukiyo-e" sayfasından alınmıştır